photo 2018 10 11 23 14 35

 
 
بەردەوام لە وڵاتی ئێراندا بابەتگەلێکی گرینگ دێنە بەرباس کە بە پێچەوانەی لێدوان و هەڵوێستی کاربەدەستان لەسەرەتای بابەتەکان و لە کۆتاییدا بڕیار و هەڵوێستیان دەگۆردرێ و هەردەم شانازی بەو هەڵگەڕانەوەیە دەکەن و بە زیرەکی و تاکتیک ناوی دەبن. یەکێک لەو بابەتانە کە دەسەڵات بە ڕواڵەت دژایەتی دەکات بەڵام بەکردەوە ملکەجی بووە، دانوستان لە گەڵ ئەمریکایە بە پێی ئەو خاڵانەی کە ئەمریکا دیاریکردووە.
 
پێشتر کەسانی شارەزا لە بواری سیاسەتی ئێران باسیان لەوە کردووە کە ئێران لە کۆتاییدا خۆی بەدەستەوە دەدات و ملڕاکێشێ خواستەکانی ئامریکا دەبێت. هەر بە پێی ئەو شتەی چاوەڕوان دەکرا، دەولەتیش بەردەوام لە هەوڵی ئەوەدا بووە ڕێگا خۆش بکات و پەیامەکەی خۆی بە گوێی ئەمریکادا بچرپێنێت.
 
سەرەڕای ئەوەی کە قەڵەم بە دەستانی حکوومەت قسەکانی روحانییان لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بە زیرەکانە و بە نیشاندەری هەیبەتی ئێران دەزانن، بەڵام هەر لە قسەکانی روحانیدا سەردانەواندنێکی ئاشکرای پێوە دیار بوو کە بەردەوام لە ڕستەکانیدا لە وشەی دانوستان کەڵکی وەردەگرت و باسی شێوازی دانوستانی دەکرد و بە خوازراو یا نەخوازراو پشتی پەردەی نیشان دەدا.
 
ئەو قسانەی کە ڕژیم بۆ خەڵکی ئێرانی دەکات لەگەڵ ئەو قسانەی کە لە دەرەوەی ئیران دەکرێ جیاوازییەکی زۆریان پێوە دیارە، خامنەیی باس لەوە دەکات کە بە هێچ شێوەیەک دانوستان لەگەڵ ئەمریکا ناکرێ بەڵام لە ترسی لەناوچوونی دەسەڵاتەکەی ڕێگای بە سەرۆککۆمار داوە کە گۆڕەپانەکە خۆش بکات بۆ دانوستان و ملڕاکێشان، هەروەک لە ڕابردووشدا بۆ مانەوەیان تامی جامی ژەهراوییان کردووە.
 
یەکێکی‌تر لەو بابەتانە کە لەم دواییانەدا نیشاندەری سەردانەواندنی زیاتری ڕژیمی ئێران لە بەرانبەر ئەمریکادایە، بابەتی پەیوەست بوون بە کۆنوانسیۆنی نێودەوڵەتی بەرەنگاری ماڵیی ترۆریزمە (CFT) کە لە ڕووی ناچارییەوە بوو، تا ناوی ئەم وڵاتە لە ڕێزی ئەو وڵاتانەی کە ناویان لە لیستی ڕەشی FATFدایە بێتە دەرەوە، ئەمە لە حالێکدا بوو کە خامنەیی پێشتر وتبووی ئێمە پەیوەست نابین بەو کۆنواسیۆنە.
 
مەحەممەد جەواد زەریف وەزیری دەرەوەی ئێران، لەو قسانەی کە لە پارلمانی ئەو وڵاتە کردی، ڕاشکاوانە باسی ئەوە دەکات کە ئەگەر خاڵەکانی ئەمریکا جێبەجێ نەکرێت زۆر بە زیانیان تەواو دەبێ.
زەریف سەبارەت بەو باسە دەڵێت: "نە من نە سەرۆککۆمار ناتوانین بەڵێنی ئەوە بدەین کە بە پەیوەست بوون بە CFT کێشەکانمان چارەسەر دەکات، بەڵام دەتوانین دڵنیاتان بکەینەوە کە پەیوەست نەبوون بەو کۆنوانسیۆنەوە کێشەکانمان زۆر دەکات و بەهانە دەکەوێتە دەستی ئەمریکا".
 
دە رۆژ بەر لە تەواو بوونی کاتی دیاریکراو بۆ پەیوەست بوونی ئێران بە کۆنوانسیۆنەکەوە، ئێران لە کۆتاییدا پەیماننامەکەی پەسەند کرد و ئێستا لە لیستی ڕەشەوە دەربازی لیستی خۆڵەمێشی بووە. دەسەڵاتدارانی ئێران کە پێشتر باسیان لە بەرەنگاری لەگەڵ ئەمریکادا دەکرد و درۆشمی مەرگ بۆ ئامریکایان دەوتەوە، ئێستا خەریکن ئەو خاڵانە کە بەهانە دەداتە دەستی ئەمریکا چارەسەر دەکەن و کەم کەم ملراکێشی خواستەکانی ئەمریکا و خواردنی گۆزەیەک ژەهری تاڵتر لە جامی پێشوو دەبن.
 
بەڵام زانا سیاسییەکان زۆربەیان هاوڕان لە سەر ئەوەی کە پەسەندکردنی ئەو خاڵانەی کە ئەمریکا دیاری کردووە، وەکوو مەرجەکانی دانوستان بۆ گۆڕینی ڕەفتاری ئێران بە کردەوە ناکرێ، چۆنکە لە ئەگەری پەسەند کردنی ئەم مەرجانە لە لایەن ئێرانەوە شتێک بە ناوی ڕژیمی کۆماری ئێسلامیی ئێران نامێنێت، ئەم خاڵانەی دیاری کراوان لەگەڵ ئامانجە بنەڕەتییەکانی شۆڕش بە تایبەتی هەناردەکردنی شۆرش بۆ دەرەوەی سنوورەکانی ئێران دژایەتییان هەیە کە ڕژیم بە سەرەکیترین ئامانجی خۆی دەزانێت.
 
بە دیتنی ئەم هەوڵانەی ئێران و ئەو گوشارانەی ئەمریکا وا دەردەکەوێ کە کاربەدەستانی ئێران بە دوای رێگایەکی سێهەمدا دەگەڕن بۆ چارەسەری کیشەکانیان.
 
 
عومەر فەخرەدین‌فەر